t Kin aal in t Grunnegers

k Koop mie n aander auto. Mien Sprinter kin technisch nog wel n zet mit, mor t onderhold en t veurkommen van rost goan te duur worden. Doarbie, hou laank mag k nog mit n 15 joar olde diesel de stad in? In Nederland binnen al steden woar ze oldere diesels uut de binnenstad weren. As dat hier ook zowied komt, krieg k der bekeurens as kostenpost bie. n Onthevven zel je veurvast nait kriegen kinnen. Mor den zol t ook geld kosten goan.

Diesel rieden kin veur mie aiglieks al nait meer uut, doar mot n alternatief veur komme . k Heb kozen veur n Fiat Ducato natural power, n bus dij op CNG rieden kin. CNG betaikent Compressed Natural Gas ofwel (duur ik dat wel zeggen?) eerdgas onder druk. Veurdat je mie aan de schandpoale noageln willen, of mit pek en veren tot de pervinzie uut trappen: dat goa k nait tanken. As je n beetje n betrokken Grunneger binnen, kin je dat vanzulf nait moaken.

 

Veur CNG is n alternatief in de vörm van gruin gas. CNG is wel n schone brandstof mit n veul legere uutstöt van fienstof, NOx en CO2 in verglieken mit bezine en diesel. t Is ook n veurdailege brandstof. Noadailen binnen, dat t nog altied n fossiele brandstof is – en dus ooit n moal op is – en dat t winnen n gevoar is veur lu dij der bovenop wonen. Doarom mot je kaizen veur gruin gas.

 

Gruin gas is t duurzoame alternatief veur eerdgas en wordt moakt van biogas. Biogas wordt moakt uut o.m. slib, òfval van störtploatsen, GFT en mizze. Doarnoa wordt t zuverd en dreugd en opwoardeerd tot eerdgaskwaliteit.

 

In Stad is gruin gas bie tankstoatsions van twij moatschoppijen te koop: Bie PitPoint tank je CNG aan de pombe en zai zetten den, op verzuik, t aantal getankte kilo's CNG om noar gruin gas d.m.v. n 'groengas-certificaat'. t Aandail gruin gas gruit bie PitPoint joarleks mit 5%. Zo zellen zai binnenkört bloots nog gruin gas levern via heur CNG-stoatsions. OrangeGas is n stap wieder, doar is bie aal stoatsions allenneg nog mor gruin gas verkriegboar. In de pervinzie kin je ook nog tanken bie Holthausen op t Hoogezaand en OrangeGas in Zuudbrouk. Op t Knoal schient eerdoags ook aine te kommen.


k Heb gain kant-en-kloare rolstoulbus kocht, dij binnen mainsttied onbetoalboar. De Fiat is nou nog n bestelwoagen mit dubbele kebine en mot nog aanpaasd worden mit o.m. d'inbaauw van n lift en n spanbandensysteem veur t vastzetten van de rolstoule. k Hoop dat k der gaauw mit bie t pad kin. Mor den kin k nait meer zeggen dat ik n Mercedes mit sjefeur heb …

 

Lees meer »

Veur devote volgelingen van The Beatles is der n digitoal Bouk der Bouken, dij hail toupazelk 'The Beatles Bible' hait. Doar vin je t haile verhoal van de band dij volgens zeggen 'not quite as popular as Jesus' was. Dizze biebel vertelt joe bieveurbeeld meer over t totstandkommen van heur nummers. Zo as 'I Feel Fine', woarmit zai d'aldereerste nummer 1-hit ooit haren in de Nederlandse Top 40.

I Feel Fine

 

Schreven deur: Lennon-McCartney
Opnomen: 18 Oktober 1964
Producer: George Martin
Technicus: Norman Smith

 

Uutbrocht: 27 November 1964 (UK), 23 November 1964 (US)

 

John Lennon: zang, gitoar
Paul McCartney: zang, bas
George Harrison: zang, gitoar
Ringo Starr: drums

 

Beschikboar op:
Past Masters
1

Anthology 2
Live At The BBC
On Air - Live At The BBC Volume 2

 

The Beatles heur achtste single, 'I Feel Fine' wuir opnomen tiedens de sessies veur t 'Beatles For Sale' album, alhouwel dat t n aigenstandege uutgoave was.

 

"George en ik speulen soam t zulfde stuk op gitoar - dat is t dail dat joe mit de vouten tikken dut, zo as de recensies zeggen. k Leuf dat t n beetje n country-and-western-gevuil het, mor dat hebben veul van ons nummers. De middelste aacht is wat mie aangaait t mainst melodieuze onderdail, omreden dat t n typisch Beatles-stuk is."

John Lennon, 1964
'Anthology'

 

'I Feel Fine' was n riff-gedreven, blues-geboaseerd nummer. t Was schreven deur John Lennon, meugelk tiedens d'opnoamesessie veur 'Eight Days A Week' van 6 oktober 1964.

 

"De gitoarriff was faitelk beïnvloud deur n ploade genoamd 'Watch Your Step' van Bobby Parker. Mor aal riffs in dat tempo hebben n gelieksoorteg geluud. John speulde t en t ainegste dat ik dee, was t ook speulen, en t wuir t dubbelsporeg geluud."

George Harrison, 1964

'Anthology'

 

The Beatles haren eerst 'Eight Days A Week' as heur volgende single bedould, mor t plan wuir op de plaanke legd zodroa ze 'I Feel Fine' toumoakt haren.

 

“t Laid zulf was meer John zienent as mienent. Wie gingen zitten en schreven t soam, mit John zien originele idee. John zong t, ik dee de harmonieën en t drummen is aiglieks wat wie 'What'd I Say'-drummen vonden. Der was n stiel van drummen op 'What'd I Say' wat n soort van Latin R&B is, dat Ray Charles zien drummer Milt Turner speulde op d'originele ploade en wie huilen dervan. Ain van de grode bepoalende faktoren van Ringo as de drummer in de band was dat hai dat echt zo goud speulen kon.”

Paul McCartney
'Many Years From Now', Barry Miles



The Beatles namen 'I Feel Fine' ook op veur BBC Radio. t Optreden wuir registreerd in t Playhouse Theatre in London, op 17 november 1964. t wuir veur t eerst uutzonden in t Top Gear pergram op 26 november en vernijs op 26 dezember in Saturday Club. Uutendelk wuir t in 1994 uutbrocht op 'Live At The BBC'.

'I Feel Fine' was onderdail van The Beatles heur live-repertoire van 1964 tot 1966. t Was ain van de nummers dij uutvoerd wuir op heur leste toerdag, op 29 augustus 1966, in t Candlestick Park in San Francisco.



 

Lees meer »

'De belangriekste ontdekken was dat aal Nedersaksische teksten veul laanger waren en n veul riekere woordenschat haren as d'Hoogduutse. Dat zegt Sören Hoch, studìnt germanistiek aan d'akkedemie van Göttingen. 'De vroage was: woarom was dat zo?'

Hoch en vaar studiegenoten van hom volgen n kollezie woarin ze vieftiende- en zestiende-aiwse teksten verglieken mozzen. Heur docente, perfester Heike Sahm, kon de vroage nait beantwoorden en in overleg besloten de studìnten om der n onderzuiksprejekt van te moaken.

 

Dit is t rezeltoat: De studìnten kwamen derachter dat t Nedersaksisch minder standoardizeerd was, zodat der woorden uut verschaaiden dialekten in te vinden waren. Mor dat was nait d'ainegste oorzoak van de riekdom van t Nedersaksisch in verglieken mit t Duuts. De Nedersaksische schrievers haren ook n aander idee over fersoun. Dat was goud te zain aan de vertoalens. As in de Duutstoalege tekst ston van ‘Wief, kom hier’, den wuir dat in de Nedersaksische tekst al gaauw: “Beste mevraauw, zollen joe meschain eefkes noar mie tou kommen willen?” Wieder waren de Nedersaksische teksten mei sin ‘mooier’ maokt, deur woorden derbie te doun, van dij gevolgen dat ze ook laanger waren.

 

t Was n pokkel vol waark, zeden de studìnten. Dat komt deurdat de teksten rond 1500 schreven binnen in t Frakturschrift, n lettertype dat op t heden allenneg veur specioalisten leesboar is. De studìnten mozzen der eerst aan wennen. Boetendes stoan in olle teksten voak òfkörtens woarmit men nou nait meer vertraauwd is. Aal woorden uut de teksten wuiren in liesten zet om veur t Hoogduuts en Nedersaksisch apaart te tellen houveul woorden of dat elk van baaide toalen bruukde. De vief studìnten binnen der negen moand mit aan d'loop west.

 

Vraauw Sahm is zo enthousiast over t onderzuik dat ze subsidie aanvroagd het om dermit wieder te goan.

 

Wèlle: https://www.itnijs.frl/

Lees meer »

Der is gain stee woar je t nijste nijs in t Grunnegers lezen kinnen. Ik kin joe der ook nait doagelks van veurzain, doar is mien waarktempo nait mans genog veur. k Zel joe wel n veurbeeld geven van Grunnegstoaleg nijs. Schaande genog is t gain mooi bericht ...

In de pervinzie Grunnen het moandagnommerdag n eerdbeven met n kracht van 3,4 op de schoale van Richter west. t Episentrom lag bie Riep, in de gemainte Loppersom. De beven wuir rond 15.00 uur vuild. Uut metens van t KNMI bliekt dat de beven op drij kilometer daipte gebeurd is. De beven is op meerdere steeën in de pervinzie vuild. Der kommen o.m. meldens uut Stad. t Is nog nait bekend of der schoade ontstoan is.

 

n Eerdbeven mit n kracht van 3,4 is uutzunderlek hoog veur de pervinzie. In 2012 wuir in Hoezen de zwoarste beven tot zowied meten. Dij haar n kracht van 3,6 en haar honderden schoademeldens tot gevolg.

 

'De telefoon staait glìnrood,' meldt t Centrum Veilig Wonen (CVW), woar Grunnegers heur schoade melden kinnen. Der is nog gain zicht op houveul schoade der persies is. t CVW blift twij uur langer berekboar, tot moandagoavend 20.00 uur berekboar. Ook kinnen lu n melden doun in t gemaintehuus van Loppersom. om melding te doen.

 

In 2017 binnen in Grunnen achttien eerdbevens west mit n kracht van 1,5 of hoger. Dat binnen meer as in 2016, toun waren der dattien. De dikste beven van vleden joar was op 27 maai in Slochter en haar n kracht van 2,6.

 

Wèlle:

http://www.nu.nl/

Lees meer »

Op Webloug vin je nijs en infermoatsie over aktiviteiten rond de Grunneger toal en kultuur. Doar kin je ook columns lezen van Grunnegers dij aktief binnen in de streektoal, mainst schrievers. k Bin ook vroagd as columnist. Zo kom k in n riege mit noamen as Jan Glas, Tonko Ufkes, Jan de Jong en Henk Puister, dat is n schiere erkennen van mien toalege gedountes. t Is ook goud veur mie as redakteur, dat ook mien teksten redigeerd en verbeterd worden. Doar heb ik weer wat aan veur Kreuze. k Mag ongeregeld insturen en k wait nog nait hou voak dat der n column van mie verschient. Dit is d'eerste:

Wat om handen hebben

 

Dij Grunneger toalwereld, hou kom je doar aiglieks in te lande? Veur mie is t begund mit n artikel in t Dagblad van het Noorden.

 

t Was meert 2011, k was wel tou aan wat meer invullen aan mien leven. Waark vinden was veur mie meschain nait onmeugelk, mor vuil ook zekerwoar nait tou. n (Betoalde) boan is vanzulf nait t ainegste woar joen voldounen uut hoalen kinnen, mor je mouten wat zinvols om handen hebben.

 

Mien oge vuil op n artikel in t Dagblad van het Noorden. n Artikel over n Grunneger tiedschrift mit de noam Kreuze. Kreuze? Nog noeit van heurd, wat zol dat wezen? In t artikel ston, dat ze op zuik waren noar n nije tekstredakteur.

t Belangriekste was vanzulf dat je 'wat hebben mozzen' mit de Grunneger toal. k Bin grootbrocht mit Grunnegers proaten. Lezen ging ook wel oardeg schier, mit aal bouken van Jan J. Boer dij mien ollu in d'kaaste stoan hebben. n Nuver stukkie schrieven kon k ook wel, docht ik. Dat ging den t mainst in t Nederlands. k Haar t ook al wel pebaaierd in t Grunnegers ... mor, och ... dat zel toch wel nait goud wezen ... en wèl wil dat nou lezen? Aan mien spèllen kon dat veurvast nait liggen, mit Siemon Reker zien buutswoordenboukje in huus. Dat 'wat hebben' mit de Grunneger toal, dat zat leuf ik wel goud. Ervoaren mit schrieven en tekstbewaarken was ook wel handeg, vanzulf. Ik kon t ook aal thuus achter mien aigen computer doun. Dat paasde mie net.

 

Mor es op dij webstee kieken. Joa, t kwam mie toch aargens wel bekend veur. k Zel der wel n moal veurbie kommen wezen, mor k haar der wieder nait zoveul acht op sloagen. Kreuze was ain van de best bewoarde gehaaimen in de Grunneger toalwereld.

Dat leek mie wel wat tou, dat Kreuze. Den haar k ook ja wat om handen. k Heb mor es n berichie stuurd. Doar wer positief op reageerd, kennismoaken volgde gaauw en t was ook votdoadelk bekeken: ik mos t mor worden. Doarmit haar k wat om handen.

 

Dat is zesenhaalf joar leden en t is nait meer bloots 'wat om handen hebben'. Mien beschaaiden biedroage aan de Grunneger toalwereld is toch wat meer worden. t Is n affeer veur mie worden dij veurbie goan is aan laifhebberij. t Is n belangriek onderdail van mien leven worden. n Passie, as je t zo nuimen willen. En as dij joe ainmoal pakt, pebaaier der den nog mor van lös te kommen. k Leuf nait da'k dat nog kin. En k zol t ook nait meer willen.

 

Lees ook op Webloug: dizze column, wat wieder aal deur of over mie schreven is en biedroagen van aander columnisten.

Lees meer »

Op t heden is aine van de nijste gezondhaidsopvattens dat zitten 't nije smoken' is. Dij n zittende leefstiel het, zo as ik, lopt n verhoogd risiko op slimme en/of dodelke zaiktes. Dat geldt nait allenneg veur rolstoulgebrukers, mor ook veur lu dij goud ter bain binnen, mor zittend waark doun. t Gevoar zit in dat gebrek aan bewegen, maint de waitenschop. Annemarie Postma vindt dat nait. Zai zugt grotere gevoaren in n verkeerd eetpetroon en wil dat mit heur nije voedingsmedel deurbreken.

Annemarie Postma het n gedailteke dwarsleasie en zit al meer as 35 joar in n rolstoule. De schriefster, columniste en veurmoaleg fotomodel (zie ston oeit op blode gat in de Playboy) nuimt zoch ook levenscoach en 'sedentair expert'. Dat leste is gewoon n dure menaaier van zeggen dat ze ervoaren het mit n zittende leefstiel. Zai is de schriefster van 'The sitting chef', n kookbouk mit adviezen en resepten dij de schoadelke gevolgen van n zittende leefstiel vermindern of wegnemen kinnen.

 

t Is vanzulf gain groot nijs dat gezond eten de boases van n gezonde leefstiel is, mor aan Postma heur inzichten liekt nog nait docht te wezen. Zai het heur 'Sit Smart' eetmethode uutdokterd aan d'haand van de nijste waitenschoppelke inzichten, uutgebraaide studie en heur aigen ervoarens. Ze is zulf t leventege bewies dat j'ook gezond en vitoal wezen kinnen as je gain mobiel of aktief leven laaiden: zie zugt der jong en stroalend uut, is slank en broest van d'energie.

 

Postma stelt datve omdenken mouten wat gezond eten aangaait en legt de principes van ‘Sit Smart’- eetmethode uut in n 288 bladzieden dik bouk. In t eerste dail geft ze n uutvoerege uutleg woarom zitten zo ongezond is. t Zol o.m. laaiden kinnen tot suker (diabetes type 2), haart- en voatzaiktes, overgewicht en depressiviteit. Vanuut dij kennis komt ze tot tien principes dij ainvoudeg in t doagelks leven tou te pazen binnen. Dij vat ze nog es soam aan t ìnde van dit eerste dail.

The_sitting_chef_binnen.jpg

t Twijde dail is heur 21-doagen menuplan mit resepten veur aal mementen van de dag en ekstroa resepten om te varieern. Zulfs tussendeurtjes en snacks stoan derin, want ook gezonde eters willen wel es wat te slikken hebben. Der stoan 80 lekkere, ainvoudege resepten in, woarmit je votdoadelk van start goan kinnen. Tenmìnzent, as de noatuurvoedingswinkel bie joe om d'houke zit, want bepoalde inholten hebben ze nait bie Appie of Jumbo.

 

t Bouk het n barokke vörmgeven, vol mit quotes, koadertjes en illustroatsies. Postma het n vlötte schriefstiel, woarin ze stoere voedingsvroagstukken helder uutstukt. Zie vermeldt d'onderzuiken derbie dij heur betoog onderbaauwen, t is dus aal konterleerboar as je doar wat muite veur doun willen. Bie de resepten binnen smoakelke foto's moakt, dij nuigen tot uutpebaaiern. Doarmit is t n aantrekkelk en tougankelk bouk. Lu dij geobsedeerd binnen deur gezond eten en superfood kinnen zoch der haldaal in uutleven. t Kin wel zwoare kost wezen veur lezers dij zoch makkelk zaiktes inbeelden. Over t aalgemain bin ik nait zo, mor toch vuil k wel es liefzere as k over daarmaandounens lees.

 

Wat veur n tekstredakteur min verteerboar is, binnen toalfouten. Dij kom k in dit bouk schaande genog ook wel tegen. t Het mien leeservoaren nait bedurven, mor toch … Dat is n risiko van uutgeven in aigen beheer. De schriefster mag doar nog wat aan doun veur n nije oploage.

 

k Haar dit bouk te lain van mien hulp, dij ook slim bezeg is mit gezond en verantwoord eten. Noar mien idee mos je zukswat mit n körreltje zolt nemen (dat is ook nait gezond, vanzulf), mor k zai wel positieve effekten van dizze eetmethode. Ik kiek der benoam praktisch tegen aan: ik haar liggoamelke klachten, dij volgens t bouk veroorzoakt worden deur t eten van bepoalde voedingsmiddeln. Dij dingen heb k minderd of stoan loaten en de klachten binnen òfnomen.

 

Vanuut dat oogpunt vin k 'The sitting chef' te rekomdaaiern, mor ik kon wel es ain van de waainegen wezen dij der zo in staait. Zo as zo voak mit zuksoort bouken en heur schrievers, is der sikkom gain middenweg in de reaksies: d'Aine is der zo van overtuugd, dat dij t as n nij evangelie aan elkenaine verkondegt, n aander zel t wegzetten as geldklopperij en n gevoar veur joen gezondhaid. Bewuster mit eten omgoan kin gain kwoad, mor ook hier geldt: aal mit moate en woar 'te' veur staait is ook nait goud. Dus toch mor n körreltje zolt derbie? Den mot t wel Himalayazolt of Keltisch zeezolt wezen …

The_sitting_chef_achter.jpg

Lees meer »

Haard joagen is naargens goud veur. Op de Kielsterachterweg is dat al te voak bleken. Dij ston bekìnd as dodenweg, deurdat der zoveul ongelukken gebeurden. Doarom stonden doar in de joaren 1990 borden mit de tekst 'Tachtig Tammo!', as herinnern aan bestuurders dat ze om heur snelhaid denken mozzen.

TachtigTammobord.jpg

Stoefbie dijzulfde beruchte drokke, jachtege weg ligt t mainst onthoastende dörp van Grunnen, Westerdaipsterdale. Vroag dat mor aan Bonney Brattinga, al meer as vatteg joar inwoner van t nog twij huzen tellende dörp. Hai het ook n zet d'ainegste bewoner west en mag zoch de 'Keunenk van Westerdaipsterdale' nuimen. Dij tuddel het Jan Henk de Groot hom verlaind deur zien twijde Grunnegstoalege album zo te nuimen. d'Opnoames veur t album binnen bie Bonney thuus moakt. Doar kon Jan Henk rusteg waarken zunder òflaaiden.

 

'Tachtig Tammo!' hait ook t theoaterpergram woarmit JH nou bie t pad is. Doarin nemt hai ons mit noar Bonney zien leutje keunenkriek, woar t kampvuur braandt, de wien riekelk vluit en de tied liekt stil te stoan. t Onthoasten lopt as rooie droad deur de veurstèllen noar Lohuesioans resept: gain band, gain gelikte show, de zanger het bloots zien stem en n riege akoestische instermenten. Meer as genog om zien verhoal bie t pebliek over te brengen.

 

As je even van t gas goan, is der tied om joen leven te beschaauwen, mit de mooie en male dingen dij derbie heuren. Mit zien laidjes en vertelsters geft e n persoonlek beeld van zien leven: zien jeugd, zien aigen kinder, femilie, waark. t Binnen voak de leutje dingen in t leven woar de schierste verhoalen en de biezunderste laidjes in zitten. Vrolekhaid en melancholie wizzeln nander doarbie òf. Der kommen ook wel wat stoerdere onderwaarpen veurbie, zo as zien burn-out, mor ook dat wait JH op n lichte menaaier te brengen, mit nummers as t beschaauwende 'Evenwicht' en t jentege 'Vuurtje kieken'.

 

Hai brengt n nij laid over zien dochter, wieder is t bekìnd waark van zien albums 'Weerom' en vanzulf 'Keunenk …', woaronder zien grootste hits. Vanzulf komt de 'Mamme van Michel' veurbie, de vraauw dij aan de waige ston van zien sukses. 'Dubbelcassettedeck' gaait noadloos over in n stukkie van 'The final countdown' en weerom. Bie òfwezeghaid van zien Troebadoers-pazzipanten imiteert hai dij zangpertijen in 'Riekdom' (zien Jongedijk is beter as zien Vissering, mor dat kin ook gaauw).

 

In Grunnen wozzen wie t vanzulf al n zetje, mor mit 'Tachtig Tammo!' bewist Jan Henk de Groot weer bie de beste Nedersaksische zanger-laidschrievers te heuren. Boeten ons pervinzie maggen ze dat ook wel es waiten. En doar begunt al n beetje gang in te kommen, n laange riege optredens brengt hom tot in Harderwiek, Houten en Zêvender (Zevenaar). Wat mie aangaait staait e al bovenaan, noa de leste toer van dij aine Drìnt dij landelk volle zoalen trekt. k Heb al noar hom verwezen: Lohues, goa es gaauw aan kaande, der mot aine langes. Of heb ik der nou teveul gas op?

 

Uut de laidjes en verhoalen van Jan Henk de Groot kin je n goie wieshaid mitnemen: haard joagen is naargens goud veur. Ik schreef t ook al in mien eerste zin. Noa t onthoasten bie de veurstellen ging t den ook, om de zanger aan te hoalen, nait te haard, nait te haard over de Kielsterachterweg weer op huus aan.

Lees meer »

De Nissan Leaf is wereldwied ain van de mainst suksesvolle elektrische auto's. Sunt t medel in 2010 op de maarkt kwam, binnen der om en bie 280.000 exemploaren van verkocht. Doarmit is Nissan veurloper wat betoalboare, elektrische gezinswoagens aangaait. Dat willen ze vanzulf zo holden, doarom is t tied veur de volgende generoatsie, dij n nije standoard zetten mout.

d'Eerste Leaf (Leading, Enviromently friendly Affordable Family car) haar nog n 24 kWh akkupakket en kon doarmit n òfstand van 160 km òfleggen. Vleden joar kwam n pakket van 30 kWh beschikboar, goud veur 250 km. Mit de nije Leaf is weer n nuvere stap veuruut moakt, volgens de NEDC-testcyclus is mit t 40 kWh-akkupakket 378 km hoalboar. t Volledeg oploaden van t akkupakket duurt 12 uur bie 3,3 kW of 6 uur bie 6,6 kW. Mit snelloaden binnen d'akku’s al in 40 menuten veur 80% vol.

 

Nissan komt mit nije technieken dij elektrisch rieden op n hoger plan brengen. Aine doarvan is t e-Pedal, woarmit rieden mit ain pedoal meugelk is. Dat is op zochzulf niks nijs, bie veul elektrische auto's kin dat. Mit de regeneratieve systemen kin je al flink òfremmen deur bloots t gaspedoal lös te loaten. Zo huft in veul gevalen nait op de rem trapt worden, wat n bult slietoazie aan de remmerij scheelt. Boetendes wordt doarmit energie terugwonnen dij in d'akku's opsloagen wordt. Volgens Nissan kin de Leaf deur zien e-Pedal haldaal tot stilstand kommen deur t pedoal lös te loaten, zulfs as de woagen op n hèllen staait. In 90 persìnt van de gevalen zol t e-Pedal mans genog wezen, ook in drok stadsverkeer. Toch zit der wel n gewoon rempedoal in en kin t systeem uutschoakeld worden.

 

ProPILOT is n systeem dat Nissan al levert veur de Qashqai, dit komt ook in de Leaf. Dizze techniek zörgt derveur dat de woagen zulf binnen de wegbelienen blift. Mit ProPILOT Park kin de Leaf haldaal zulfstandeg inparkeern. 

Nissan-Leaf-2018-propilot-park.jpg

 

Mit V2G (vehicle to grid) kin de Leaf stroom levern aan t lichtnet en doarmit ondersteunen geven bie piekmementen in t verbruuk. Nissan rekent dat aigenders van elektrische auto's in de toukomst flink handeln goan in gruine stroom, meschain kinnen ze doarmit meugelke kopers over de strebe trekken. Ovregens kin via n app de loadstoatus van d'auto bekeken worden en kin t oploaden inpland worden om te profiteern van lege energietarieven.

 

De nije Leaf is ook weer n roeme en veulziedege viefdeurs hatchback. t Ontwaarp is nijmoods en sportiever as van zien veurganger. Mit de prominent aanwezege V-motion-grille paast e haldaal binnen de Nissan-femilie. De zwaarde achterste roamstielen volgen de automobiele trend van t 'zwevende dak'.

2018-nissan-leaf-rear-quarter-motion-1.jpg

 

De twijde generoatsie Leaf het n lengte van 4,49 meter en n bredte van 1,79 meter. De wielboases is mit 2,70 meter geliek aan dij van zien veurganger. De kovverruumte gruit noar n inhold van 435 liter. d'Omvang van t 40 kWh-akkupakket is zuver geliek aan t 30 kWh-pakket in de veurege Leaf. t Woagengewicht is mit 1.535 kilo wat hoger. Net as zien veurganger is de nije Leaf is gain scheuriesder. d'Elektromotor levert mit 150 pk en 320 Nm meer vermogen en trekkracht, mor de topsnelhaid blift 144 km/u. Der komt ook nog n duurdere versie mit n staarkere motor en n groter akkupakket veur meer berek.

 

Mit ingang van oktober kin de nije Leaf bie de Nissan-verdailer besteld worden. Aander joar jannewoarie worden d'eersten leverd. n Vanòfpries is nog nait geven, de verwachten is dat t in Nederland om en bie € 30.000,- worden gaait, geliek aan t uutlopende model.

 

Biewaarken 29-12-2017

De nije Leaf liekt nou al n verkoopsukses te worden. Sunt d'onthullen binnen 10.000 veurbestellens uut Europa binnenkommen, woarvan 1.500 uut de Benelux. De Nederlandse priezen binnen bekend. De nije Leaf komt in vaar uutvoerens:

Visia € 33.990,-

Acenta € 35.990,-

N-Connecta € 37.390,-

Tekna € 38.990,-

De particuliere koper krigt n wallbox of snelloadtegoud (bie Fastned) t.w.v. € 1.210,-. De priezen binnen inkl. BTW en BPM. Bestellen kin per direkt, de levern begunt in april.

 

Wèllen:

https://www.autoblog.nl/

https://www.dagelijksauto.nl/

https://www.groen7.nl/

http://www.nu.nl/

http://www.nissan.nl/

 

Lees meer »

As je n Wikipedie schrieven, huiven t gain dikke verhoalen wezen, Wikipedie laint zoch ook goud veur (woorden)liesten. Om n ainvoudeg veurbeeld te geven, bin k aan d'loop goan mit n riegje artikels uut de twijde joargang van Kreuze.

Al in d'eerste joargang (Kreuze nummer 1) het mien co-redakteur Henk de Weerd aan lezers vroagd om Grunneger vogelnoamen in te sturen. Doar binnen toun n stukofwat reaksies op kommen, wat n lieste van dattien vogels aanbrocht het. Mit wat strunen in de dikke Ter Loan heb ik der zesentwinteg van moakt.

 

bruine kiekendief – klem(vogel)

buizerd – hoaneschrobber

ekster – okster, verkeersplietsie(?)

gans – gaans, gaanze

geelgors – geelgoddel, geelvink, gele gorre

gele kwikstaart – geelborstje

havik – hoanebieter

huiszwaluw – swaalfke, hoesswaalfke

koolmees – blaauwmaiske

kwikstaart – baauwmantje

meeuw – maif, maiwe, miw

merel – liester, swaarde liester

ooievaar – aaiber

pimpelmees – blaauwmaiske

ransuil – katoel(e)

reiger – raaiger

sperwer – blaauwvalk, gaansoarend

sijsje – rebientje, robientje

spreeuw – sprutter, sprooie

torenkraai – hanska

torenvalk – wiekel

waterhoentje – duukeendje, dukertje, kouer, kouereendje

winterkoninkje – keudeldoemke, toenkroepertje

zanglijster – zangliester

zeemeeuw – zeekoap, zeekòb

zwarte stern – blaauwsteerntje

 

Dizze lieste mot vanzulf zo wied meugelk uutbraaid worden. As je nog aanvullens of verbeterns hebben, kin je dij hieronder of mit droadpost biedroagen.

 

Dit is bloots ain veurbeeld. Vanzulf kin j'ook liesten moaken mit aander daaier, mit bloumen en planten, ploatsnoamen, schimpnoamen en wait ik veul wat aal nog meer.

 

Wèllen:

Kreuze 6, maai 2007

Kreuze 7, juli 2007

Nieuw Groninger Woordenboek, 2e drok, 1952

Lees meer »

Wikipedie

Wikipedie

13 aug. 2017 14:25

As je veul op t internet strunen, kom je veurvast wel es n moal te lande op n bladzie van Wikipedia. In dizze vrije encyclopedie is n grode verschaaidenhaid aan onderwaarpen te lezen. En woar nog niks over schreven is, dat kin je zulf biedroagen.

Wikipedia is der in verschaaiden toalen. Ook in t Nedersaksisch, den hait t Wikipedie. In elk Nedersaksisch dialekt is der wat te vinden: Grunnegs, Drìnts, Stellenwaarfs, Sallands, Urkers, Twìnts, Achterhouks, Oost- en West-Veluws. De Nedersaksen aan aander kaande van de grup hebben heur aigen Wikipedia op Plattdüütsch.

 

Wikipedie is noeit kompleet of vol, der blift altied verlet van schrievers en onderwaarpen. As je n moal gain inspiroatse hebben veur verhoalen en gedichten in joen aigen streektoal, kin je dus ook aan Wikipedie mitschrieven. 

 

Ik bin ook wikipedist, tot zowied heb k dizze artikels schreven:

Bertha Benz

Fats Domino

Golf van Tonkin

K. ter Laanpries

Kreuze

Nissan Leaf

Stadjer

T-Ford

Vogelnoamen Nederlands-Grunnegs

Westerdaipsterdale

 

Totoal aantal nije wiki's: 10

 

Al bestoande artikels dij ik bewaarkt heb:

Erwin de Vries 

Totoal aantal bewaarkte wiki's: 1

Lees meer »

k Koop mie n aander auto. Mien Sprinter kin technisch nog wel n zet mit, mor t onderhold en t veurkommen van rost goan te duur worden. Doarbie, hou laank mag k nog mit n 15 joar olde diesel de stad in? In Nederland binnen al steden woar ze oldere diesels uut de binnenstad weren. As dat hier ook zowied komt, krieg k der bekeurens as kostenpost bie. n Onthevven zel je veurvast nait kriegen kinnen. Mor den zol t ook geld kosten goan.

Diesel rieden kin veur mie aiglieks al nait meer uut, doar mot n alternatief veur komme . k Heb kozen veur n Fiat Ducato natural power, n bus dij op CNG rieden kin. CNG betaikent Compressed Natural Gas ofwel (duur ik dat wel zeggen?) eerdgas onder druk. Veurdat je mie aan de schandpoale noageln willen, of mit pek en veren tot de pervinzie uut trappen: dat goa k nait tanken. As je n beetje n betrokken Grunneger binnen, kin je dat vanzulf nait moaken.

 

Veur CNG is n alternatief in de vörm van gruin gas. CNG is wel n schone brandstof mit n veul legere uutstöt van fienstof, NOx en CO2 in verglieken mit bezine en diesel. t Is ook n veurdailege brandstof. Noadailen binnen, dat t nog altied n fossiele brandstof is – en dus ooit n moal op is – en dat t winnen n gevoar is veur lu dij der bovenop wonen. Doarom mot je kaizen veur gruin gas.

 

Gruin gas is t duurzoame alternatief veur eerdgas en wordt moakt van biogas. Biogas wordt moakt uut o.m. slib, òfval van störtploatsen, GFT en mizze. Doarnoa wordt t zuverd en dreugd en opwoardeerd tot eerdgaskwaliteit.

 

In Stad is gruin gas bie tankstoatsions van twij moatschoppijen te koop: Bie PitPoint tank je CNG aan de pombe en zai zetten den, op verzuik, t aantal getankte kilo's CNG om noar gruin gas d.m.v. n 'groengas-certificaat'. t Aandail gruin gas gruit bie PitPoint joarleks mit 5%. Zo zellen zai binnenkört bloots nog gruin gas levern via heur CNG-stoatsions. OrangeGas is n stap wieder, doar is bie aal stoatsions allenneg nog mor gruin gas verkriegboar. In de pervinzie kin je ook nog tanken bie Holthausen op t Hoogezaand en OrangeGas in Zuudbrouk. Op t Knoal schient eerdoags ook aine te kommen.


k Heb gain kant-en-kloare rolstoulbus kocht, dij binnen mainsttied onbetoalboar. De Fiat is nou nog n bestelwoagen mit dubbele kebine en mot nog aanpaasd worden mit o.m. d'inbaauw van n lift en n spanbandensysteem veur t vastzetten van de rolstoule. k Hoop dat k der gaauw mit bie t pad kin. Mor den kin k nait meer zeggen dat ik n Mercedes mit sjefeur heb …

 

Lees meer »

Veur devote volgelingen van The Beatles is der n digitoal Bouk der Bouken, dij hail toupazelk 'The Beatles Bible' hait. Doar vin je t haile verhoal van de band dij volgens zeggen 'not quite as popular as Jesus' was. Dizze biebel vertelt joe bieveurbeeld meer over t totstandkommen van heur nummers. Zo as 'I Feel Fine', woarmit zai d'aldereerste nummer 1-hit ooit haren in de Nederlandse Top 40.

I Feel Fine

 

Schreven deur: Lennon-McCartney
Opnomen: 18 Oktober 1964
Producer: George Martin
Technicus: Norman Smith

 

Uutbrocht: 27 November 1964 (UK), 23 November 1964 (US)

 

John Lennon: zang, gitoar
Paul McCartney: zang, bas
George Harrison: zang, gitoar
Ringo Starr: drums

 

Beschikboar op:
Past Masters
1

Anthology 2
Live At The BBC
On Air - Live At The BBC Volume 2

 

The Beatles heur achtste single, 'I Feel Fine' wuir opnomen tiedens de sessies veur t 'Beatles For Sale' album, alhouwel dat t n aigenstandege uutgoave was.

 

"George en ik speulen soam t zulfde stuk op gitoar - dat is t dail dat joe mit de vouten tikken dut, zo as de recensies zeggen. k Leuf dat t n beetje n country-and-western-gevuil het, mor dat hebben veul van ons nummers. De middelste aacht is wat mie aangaait t mainst melodieuze onderdail, omreden dat t n typisch Beatles-stuk is."

John Lennon, 1964
'Anthology'

 

'I Feel Fine' was n riff-gedreven, blues-geboaseerd nummer. t Was schreven deur John Lennon, meugelk tiedens d'opnoamesessie veur 'Eight Days A Week' van 6 oktober 1964.

 

"De gitoarriff was faitelk beïnvloud deur n ploade genoamd 'Watch Your Step' van Bobby Parker. Mor aal riffs in dat tempo hebben n gelieksoorteg geluud. John speulde t en t ainegste dat ik dee, was t ook speulen, en t wuir t dubbelsporeg geluud."

George Harrison, 1964

'Anthology'

 

The Beatles haren eerst 'Eight Days A Week' as heur volgende single bedould, mor t plan wuir op de plaanke legd zodroa ze 'I Feel Fine' toumoakt haren.

 

“t Laid zulf was meer John zienent as mienent. Wie gingen zitten en schreven t soam, mit John zien originele idee. John zong t, ik dee de harmonieën en t drummen is aiglieks wat wie 'What'd I Say'-drummen vonden. Der was n stiel van drummen op 'What'd I Say' wat n soort van Latin R&B is, dat Ray Charles zien drummer Milt Turner speulde op d'originele ploade en wie huilen dervan. Ain van de grode bepoalende faktoren van Ringo as de drummer in de band was dat hai dat echt zo goud speulen kon.”

Paul McCartney
'Many Years From Now', Barry Miles



The Beatles namen 'I Feel Fine' ook op veur BBC Radio. t Optreden wuir registreerd in t Playhouse Theatre in London, op 17 november 1964. t wuir veur t eerst uutzonden in t Top Gear pergram op 26 november en vernijs op 26 dezember in Saturday Club. Uutendelk wuir t in 1994 uutbrocht op 'Live At The BBC'.

'I Feel Fine' was onderdail van The Beatles heur live-repertoire van 1964 tot 1966. t Was ain van de nummers dij uutvoerd wuir op heur leste toerdag, op 29 augustus 1966, in t Candlestick Park in San Francisco.



 

Lees meer »

'De belangriekste ontdekken was dat aal Nedersaksische teksten veul laanger waren en n veul riekere woordenschat haren as d'Hoogduutse. Dat zegt Sören Hoch, studìnt germanistiek aan d'akkedemie van Göttingen. 'De vroage was: woarom was dat zo?'

Hoch en vaar studiegenoten van hom volgen n kollezie woarin ze vieftiende- en zestiende-aiwse teksten verglieken mozzen. Heur docente, perfester Heike Sahm, kon de vroage nait beantwoorden en in overleg besloten de studìnten om der n onderzuiksprejekt van te moaken.

 

Dit is t rezeltoat: De studìnten kwamen derachter dat t Nedersaksisch minder standoardizeerd was, zodat der woorden uut verschaaiden dialekten in te vinden waren. Mor dat was nait d'ainegste oorzoak van de riekdom van t Nedersaksisch in verglieken mit t Duuts. De Nedersaksische schrievers haren ook n aander idee over fersoun. Dat was goud te zain aan de vertoalens. As in de Duutstoalege tekst ston van ‘Wief, kom hier’, den wuir dat in de Nedersaksische tekst al gaauw: “Beste mevraauw, zollen joe meschain eefkes noar mie tou kommen willen?” Wieder waren de Nedersaksische teksten mei sin ‘mooier’ maokt, deur woorden derbie te doun, van dij gevolgen dat ze ook laanger waren.

 

t Was n pokkel vol waark, zeden de studìnten. Dat komt deurdat de teksten rond 1500 schreven binnen in t Frakturschrift, n lettertype dat op t heden allenneg veur specioalisten leesboar is. De studìnten mozzen der eerst aan wennen. Boetendes stoan in olle teksten voak òfkörtens woarmit men nou nait meer vertraauwd is. Aal woorden uut de teksten wuiren in liesten zet om veur t Hoogduuts en Nedersaksisch apaart te tellen houveul woorden of dat elk van baaide toalen bruukde. De vief studìnten binnen der negen moand mit aan d'loop west.

 

Vraauw Sahm is zo enthousiast over t onderzuik dat ze subsidie aanvroagd het om dermit wieder te goan.

 

Wèlle: https://www.itnijs.frl/

Lees meer »

Der is gain stee woar je t nijste nijs in t Grunnegers lezen kinnen. Ik kin joe der ook nait doagelks van veurzain, doar is mien waarktempo nait mans genog veur. k Zel joe wel n veurbeeld geven van Grunnegstoaleg nijs. Schaande genog is t gain mooi bericht ...

In de pervinzie Grunnen het moandagnommerdag n eerdbeven met n kracht van 3,4 op de schoale van Richter west. t Episentrom lag bie Riep, in de gemainte Loppersom. De beven wuir rond 15.00 uur vuild. Uut metens van t KNMI bliekt dat de beven op drij kilometer daipte gebeurd is. De beven is op meerdere steeën in de pervinzie vuild. Der kommen o.m. meldens uut Stad. t Is nog nait bekend of der schoade ontstoan is.

 

n Eerdbeven mit n kracht van 3,4 is uutzunderlek hoog veur de pervinzie. In 2012 wuir in Hoezen de zwoarste beven tot zowied meten. Dij haar n kracht van 3,6 en haar honderden schoademeldens tot gevolg.

 

'De telefoon staait glìnrood,' meldt t Centrum Veilig Wonen (CVW), woar Grunnegers heur schoade melden kinnen. Der is nog gain zicht op houveul schoade der persies is. t CVW blift twij uur langer berekboar, tot moandagoavend 20.00 uur berekboar. Ook kinnen lu n melden doun in t gemaintehuus van Loppersom. om melding te doen.

 

In 2017 binnen in Grunnen achttien eerdbevens west mit n kracht van 1,5 of hoger. Dat binnen meer as in 2016, toun waren der dattien. De dikste beven van vleden joar was op 27 maai in Slochter en haar n kracht van 2,6.

 

Wèlle:

http://www.nu.nl/

Lees meer »

Op Webloug vin je nijs en infermoatsie over aktiviteiten rond de Grunneger toal en kultuur. Doar kin je ook columns lezen van Grunnegers dij aktief binnen in de streektoal, mainst schrievers. k Bin ook vroagd as columnist. Zo kom k in n riege mit noamen as Jan Glas, Tonko Ufkes, Jan de Jong en Henk Puister, dat is n schiere erkennen van mien toalege gedountes. t Is ook goud veur mie as redakteur, dat ook mien teksten redigeerd en verbeterd worden. Doar heb ik weer wat aan veur Kreuze. k Mag ongeregeld insturen en k wait nog nait hou voak dat der n column van mie verschient. Dit is d'eerste:

Wat om handen hebben

 

Dij Grunneger toalwereld, hou kom je doar aiglieks in te lande? Veur mie is t begund mit n artikel in t Dagblad van het Noorden.

 

t Was meert 2011, k was wel tou aan wat meer invullen aan mien leven. Waark vinden was veur mie meschain nait onmeugelk, mor vuil ook zekerwoar nait tou. n (Betoalde) boan is vanzulf nait t ainegste woar joen voldounen uut hoalen kinnen, mor je mouten wat zinvols om handen hebben.

 

Mien oge vuil op n artikel in t Dagblad van het Noorden. n Artikel over n Grunneger tiedschrift mit de noam Kreuze. Kreuze? Nog noeit van heurd, wat zol dat wezen? In t artikel ston, dat ze op zuik waren noar n nije tekstredakteur.

t Belangriekste was vanzulf dat je 'wat hebben mozzen' mit de Grunneger toal. k Bin grootbrocht mit Grunnegers proaten. Lezen ging ook wel oardeg schier, mit aal bouken van Jan J. Boer dij mien ollu in d'kaaste stoan hebben. n Nuver stukkie schrieven kon k ook wel, docht ik. Dat ging den t mainst in t Nederlands. k Haar t ook al wel pebaaierd in t Grunnegers ... mor, och ... dat zel toch wel nait goud wezen ... en wèl wil dat nou lezen? Aan mien spèllen kon dat veurvast nait liggen, mit Siemon Reker zien buutswoordenboukje in huus. Dat 'wat hebben' mit de Grunneger toal, dat zat leuf ik wel goud. Ervoaren mit schrieven en tekstbewaarken was ook wel handeg, vanzulf. Ik kon t ook aal thuus achter mien aigen computer doun. Dat paasde mie net.

 

Mor es op dij webstee kieken. Joa, t kwam mie toch aargens wel bekend veur. k Zel der wel n moal veurbie kommen wezen, mor k haar der wieder nait zoveul acht op sloagen. Kreuze was ain van de best bewoarde gehaaimen in de Grunneger toalwereld.

Dat leek mie wel wat tou, dat Kreuze. Den haar k ook ja wat om handen. k Heb mor es n berichie stuurd. Doar wer positief op reageerd, kennismoaken volgde gaauw en t was ook votdoadelk bekeken: ik mos t mor worden. Doarmit haar k wat om handen.

 

Dat is zesenhaalf joar leden en t is nait meer bloots 'wat om handen hebben'. Mien beschaaiden biedroage aan de Grunneger toalwereld is toch wat meer worden. t Is n affeer veur mie worden dij veurbie goan is aan laifhebberij. t Is n belangriek onderdail van mien leven worden. n Passie, as je t zo nuimen willen. En as dij joe ainmoal pakt, pebaaier der den nog mor van lös te kommen. k Leuf nait da'k dat nog kin. En k zol t ook nait meer willen.

 

Lees ook op Webloug: dizze column, wat wieder aal deur of over mie schreven is en biedroagen van aander columnisten.

Lees meer »

Op t heden is aine van de nijste gezondhaidsopvattens dat zitten 't nije smoken' is. Dij n zittende leefstiel het, zo as ik, lopt n verhoogd risiko op slimme en/of dodelke zaiktes. Dat geldt nait allenneg veur rolstoulgebrukers, mor ook veur lu dij goud ter bain binnen, mor zittend waark doun. t Gevoar zit in dat gebrek aan bewegen, maint de waitenschop. Annemarie Postma vindt dat nait. Zai zugt grotere gevoaren in n verkeerd eetpetroon en wil dat mit heur nije voedingsmedel deurbreken.

Annemarie Postma het n gedailteke dwarsleasie en zit al meer as 35 joar in n rolstoule. De schriefster, columniste en veurmoaleg fotomodel (zie ston oeit op blode gat in de Playboy) nuimt zoch ook levenscoach en 'sedentair expert'. Dat leste is gewoon n dure menaaier van zeggen dat ze ervoaren het mit n zittende leefstiel. Zai is de schriefster van 'The sitting chef', n kookbouk mit adviezen en resepten dij de schoadelke gevolgen van n zittende leefstiel vermindern of wegnemen kinnen.

 

t Is vanzulf gain groot nijs dat gezond eten de boases van n gezonde leefstiel is, mor aan Postma heur inzichten liekt nog nait docht te wezen. Zai het heur 'Sit Smart' eetmethode uutdokterd aan d'haand van de nijste waitenschoppelke inzichten, uutgebraaide studie en heur aigen ervoarens. Ze is zulf t leventege bewies dat j'ook gezond en vitoal wezen kinnen as je gain mobiel of aktief leven laaiden: zie zugt der jong en stroalend uut, is slank en broest van d'energie.

 

Postma stelt datve omdenken mouten wat gezond eten aangaait en legt de principes van ‘Sit Smart’- eetmethode uut in n 288 bladzieden dik bouk. In t eerste dail geft ze n uutvoerege uutleg woarom zitten zo ongezond is. t Zol o.m. laaiden kinnen tot suker (diabetes type 2), haart- en voatzaiktes, overgewicht en depressiviteit. Vanuut dij kennis komt ze tot tien principes dij ainvoudeg in t doagelks leven tou te pazen binnen. Dij vat ze nog es soam aan t ìnde van dit eerste dail.

The_sitting_chef_binnen.jpg

t Twijde dail is heur 21-doagen menuplan mit resepten veur aal mementen van de dag en ekstroa resepten om te varieern. Zulfs tussendeurtjes en snacks stoan derin, want ook gezonde eters willen wel es wat te slikken hebben. Der stoan 80 lekkere, ainvoudege resepten in, woarmit je votdoadelk van start goan kinnen. Tenmìnzent, as de noatuurvoedingswinkel bie joe om d'houke zit, want bepoalde inholten hebben ze nait bie Appie of Jumbo.

 

t Bouk het n barokke vörmgeven, vol mit quotes, koadertjes en illustroatsies. Postma het n vlötte schriefstiel, woarin ze stoere voedingsvroagstukken helder uutstukt. Zie vermeldt d'onderzuiken derbie dij heur betoog onderbaauwen, t is dus aal konterleerboar as je doar wat muite veur doun willen. Bie de resepten binnen smoakelke foto's moakt, dij nuigen tot uutpebaaiern. Doarmit is t n aantrekkelk en tougankelk bouk. Lu dij geobsedeerd binnen deur gezond eten en superfood kinnen zoch der haldaal in uutleven. t Kin wel zwoare kost wezen veur lezers dij zoch makkelk zaiktes inbeelden. Over t aalgemain bin ik nait zo, mor toch vuil k wel es liefzere as k over daarmaandounens lees.

 

Wat veur n tekstredakteur min verteerboar is, binnen toalfouten. Dij kom k in dit bouk schaande genog ook wel tegen. t Het mien leeservoaren nait bedurven, mor toch … Dat is n risiko van uutgeven in aigen beheer. De schriefster mag doar nog wat aan doun veur n nije oploage.

 

k Haar dit bouk te lain van mien hulp, dij ook slim bezeg is mit gezond en verantwoord eten. Noar mien idee mos je zukswat mit n körreltje zolt nemen (dat is ook nait gezond, vanzulf), mor k zai wel positieve effekten van dizze eetmethode. Ik kiek der benoam praktisch tegen aan: ik haar liggoamelke klachten, dij volgens t bouk veroorzoakt worden deur t eten van bepoalde voedingsmiddeln. Dij dingen heb k minderd of stoan loaten en de klachten binnen òfnomen.

 

Vanuut dat oogpunt vin k 'The sitting chef' te rekomdaaiern, mor ik kon wel es ain van de waainegen wezen dij der zo in staait. Zo as zo voak mit zuksoort bouken en heur schrievers, is der sikkom gain middenweg in de reaksies: d'Aine is der zo van overtuugd, dat dij t as n nij evangelie aan elkenaine verkondegt, n aander zel t wegzetten as geldklopperij en n gevoar veur joen gezondhaid. Bewuster mit eten omgoan kin gain kwoad, mor ook hier geldt: aal mit moate en woar 'te' veur staait is ook nait goud. Dus toch mor n körreltje zolt derbie? Den mot t wel Himalayazolt of Keltisch zeezolt wezen …

The_sitting_chef_achter.jpg

Lees meer »

Haard joagen is naargens goud veur. Op de Kielsterachterweg is dat al te voak bleken. Dij ston bekìnd as dodenweg, deurdat der zoveul ongelukken gebeurden. Doarom stonden doar in de joaren 1990 borden mit de tekst 'Tachtig Tammo!', as herinnern aan bestuurders dat ze om heur snelhaid denken mozzen.

TachtigTammobord.jpg

Stoefbie dijzulfde beruchte drokke, jachtege weg ligt t mainst onthoastende dörp van Grunnen, Westerdaipsterdale. Vroag dat mor aan Bonney Brattinga, al meer as vatteg joar inwoner van t nog twij huzen tellende dörp. Hai het ook n zet d'ainegste bewoner west en mag zoch de 'Keunenk van Westerdaipsterdale' nuimen. Dij tuddel het Jan Henk de Groot hom verlaind deur zien twijde Grunnegstoalege album zo te nuimen. d'Opnoames veur t album binnen bie Bonney thuus moakt. Doar kon Jan Henk rusteg waarken zunder òflaaiden.

 

'Tachtig Tammo!' hait ook t theoaterpergram woarmit JH nou bie t pad is. Doarin nemt hai ons mit noar Bonney zien leutje keunenkriek, woar t kampvuur braandt, de wien riekelk vluit en de tied liekt stil te stoan. t Onthoasten lopt as rooie droad deur de veurstèllen noar Lohuesioans resept: gain band, gain gelikte show, de zanger het bloots zien stem en n riege akoestische instermenten. Meer as genog om zien verhoal bie t pebliek over te brengen.

 

As je even van t gas goan, is der tied om joen leven te beschaauwen, mit de mooie en male dingen dij derbie heuren. Mit zien laidjes en vertelsters geft e n persoonlek beeld van zien leven: zien jeugd, zien aigen kinder, femilie, waark. t Binnen voak de leutje dingen in t leven woar de schierste verhoalen en de biezunderste laidjes in zitten. Vrolekhaid en melancholie wizzeln nander doarbie òf. Der kommen ook wel wat stoerdere onderwaarpen veurbie, zo as zien burn-out, mor ook dat wait JH op n lichte menaaier te brengen, mit nummers as t beschaauwende 'Evenwicht' en t jentege 'Vuurtje kieken'.

 

Hai brengt n nij laid over zien dochter, wieder is t bekìnd waark van zien albums 'Weerom' en vanzulf 'Keunenk …', woaronder zien grootste hits. Vanzulf komt de 'Mamme van Michel' veurbie, de vraauw dij aan de waige ston van zien sukses. 'Dubbelcassettedeck' gaait noadloos over in n stukkie van 'The final countdown' en weerom. Bie òfwezeghaid van zien Troebadoers-pazzipanten imiteert hai dij zangpertijen in 'Riekdom' (zien Jongedijk is beter as zien Vissering, mor dat kin ook gaauw).

 

In Grunnen wozzen wie t vanzulf al n zetje, mor mit 'Tachtig Tammo!' bewist Jan Henk de Groot weer bie de beste Nedersaksische zanger-laidschrievers te heuren. Boeten ons pervinzie maggen ze dat ook wel es waiten. En doar begunt al n beetje gang in te kommen, n laange riege optredens brengt hom tot in Harderwiek, Houten en Zêvender (Zevenaar). Wat mie aangaait staait e al bovenaan, noa de leste toer van dij aine Drìnt dij landelk volle zoalen trekt. k Heb al noar hom verwezen: Lohues, goa es gaauw aan kaande, der mot aine langes. Of heb ik der nou teveul gas op?

 

Uut de laidjes en verhoalen van Jan Henk de Groot kin je n goie wieshaid mitnemen: haard joagen is naargens goud veur. Ik schreef t ook al in mien eerste zin. Noa t onthoasten bie de veurstellen ging t den ook, om de zanger aan te hoalen, nait te haard, nait te haard over de Kielsterachterweg weer op huus aan.

Lees meer »

De Nissan Leaf is wereldwied ain van de mainst suksesvolle elektrische auto's. Sunt t medel in 2010 op de maarkt kwam, binnen der om en bie 280.000 exemploaren van verkocht. Doarmit is Nissan veurloper wat betoalboare, elektrische gezinswoagens aangaait. Dat willen ze vanzulf zo holden, doarom is t tied veur de volgende generoatsie, dij n nije standoard zetten mout.

d'Eerste Leaf (Leading, Enviromently friendly Affordable Family car) haar nog n 24 kWh akkupakket en kon doarmit n òfstand van 160 km òfleggen. Vleden joar kwam n pakket van 30 kWh beschikboar, goud veur 250 km. Mit de nije Leaf is weer n nuvere stap veuruut moakt, volgens de NEDC-testcyclus is mit t 40 kWh-akkupakket 378 km hoalboar. t Volledeg oploaden van t akkupakket duurt 12 uur bie 3,3 kW of 6 uur bie 6,6 kW. Mit snelloaden binnen d'akku’s al in 40 menuten veur 80% vol.

 

Nissan komt mit nije technieken dij elektrisch rieden op n hoger plan brengen. Aine doarvan is t e-Pedal, woarmit rieden mit ain pedoal meugelk is. Dat is op zochzulf niks nijs, bie veul elektrische auto's kin dat. Mit de regeneratieve systemen kin je al flink òfremmen deur bloots t gaspedoal lös te loaten. Zo huft in veul gevalen nait op de rem trapt worden, wat n bult slietoazie aan de remmerij scheelt. Boetendes wordt doarmit energie terugwonnen dij in d'akku's opsloagen wordt. Volgens Nissan kin de Leaf deur zien e-Pedal haldaal tot stilstand kommen deur t pedoal lös te loaten, zulfs as de woagen op n hèllen staait. In 90 persìnt van de gevalen zol t e-Pedal mans genog wezen, ook in drok stadsverkeer. Toch zit der wel n gewoon rempedoal in en kin t systeem uutschoakeld worden.

 

ProPILOT is n systeem dat Nissan al levert veur de Qashqai, dit komt ook in de Leaf. Dizze techniek zörgt derveur dat de woagen zulf binnen de wegbelienen blift. Mit ProPILOT Park kin de Leaf haldaal zulfstandeg inparkeern. 

Nissan-Leaf-2018-propilot-park.jpg

 

Mit V2G (vehicle to grid) kin de Leaf stroom levern aan t lichtnet en doarmit ondersteunen geven bie piekmementen in t verbruuk. Nissan rekent dat aigenders van elektrische auto's in de toukomst flink handeln goan in gruine stroom, meschain kinnen ze doarmit meugelke kopers over de strebe trekken. Ovregens kin via n app de loadstoatus van d'auto bekeken worden en kin t oploaden inpland worden om te profiteern van lege energietarieven.

 

De nije Leaf is ook weer n roeme en veulziedege viefdeurs hatchback. t Ontwaarp is nijmoods en sportiever as van zien veurganger. Mit de prominent aanwezege V-motion-grille paast e haldaal binnen de Nissan-femilie. De zwaarde achterste roamstielen volgen de automobiele trend van t 'zwevende dak'.

2018-nissan-leaf-rear-quarter-motion-1.jpg

 

De twijde generoatsie Leaf het n lengte van 4,49 meter en n bredte van 1,79 meter. De wielboases is mit 2,70 meter geliek aan dij van zien veurganger. De kovverruumte gruit noar n inhold van 435 liter. d'Omvang van t 40 kWh-akkupakket is zuver geliek aan t 30 kWh-pakket in de veurege Leaf. t Woagengewicht is mit 1.535 kilo wat hoger. Net as zien veurganger is de nije Leaf is gain scheuriesder. d'Elektromotor levert mit 150 pk en 320 Nm meer vermogen en trekkracht, mor de topsnelhaid blift 144 km/u. Der komt ook nog n duurdere versie mit n staarkere motor en n groter akkupakket veur meer berek.

 

Mit ingang van oktober kin de nije Leaf bie de Nissan-verdailer besteld worden. Aander joar jannewoarie worden d'eersten leverd. n Vanòfpries is nog nait geven, de verwachten is dat t in Nederland om en bie € 30.000,- worden gaait, geliek aan t uutlopende model.

 

Biewaarken 29-12-2017

De nije Leaf liekt nou al n verkoopsukses te worden. Sunt d'onthullen binnen 10.000 veurbestellens uut Europa binnenkommen, woarvan 1.500 uut de Benelux. De Nederlandse priezen binnen bekend. De nije Leaf komt in vaar uutvoerens:

Visia € 33.990,-

Acenta € 35.990,-

N-Connecta € 37.390,-

Tekna € 38.990,-

De particuliere koper krigt n wallbox of snelloadtegoud (bie Fastned) t.w.v. € 1.210,-. De priezen binnen inkl. BTW en BPM. Bestellen kin per direkt, de levern begunt in april.

 

Wèllen:

https://www.autoblog.nl/

https://www.dagelijksauto.nl/

https://www.groen7.nl/

http://www.nu.nl/

http://www.nissan.nl/

 

Lees meer »

As je n Wikipedie schrieven, huiven t gain dikke verhoalen wezen, Wikipedie laint zoch ook goud veur (woorden)liesten. Om n ainvoudeg veurbeeld te geven, bin k aan d'loop goan mit n riegje artikels uut de twijde joargang van Kreuze.

Al in d'eerste joargang (Kreuze nummer 1) het mien co-redakteur Henk de Weerd aan lezers vroagd om Grunneger vogelnoamen in te sturen. Doar binnen toun n stukofwat reaksies op kommen, wat n lieste van dattien vogels aanbrocht het. Mit wat strunen in de dikke Ter Loan heb ik der zesentwinteg van moakt.

 

bruine kiekendief – klem(vogel)

buizerd – hoaneschrobber

ekster – okster, verkeersplietsie(?)

gans – gaans, gaanze

geelgors – geelgoddel, geelvink, gele gorre

gele kwikstaart – geelborstje

havik – hoanebieter

huiszwaluw – swaalfke, hoesswaalfke

koolmees – blaauwmaiske

kwikstaart – baauwmantje

meeuw – maif, maiwe, miw

merel – liester, swaarde liester

ooievaar – aaiber

pimpelmees – blaauwmaiske

ransuil – katoel(e)

reiger – raaiger

sperwer – blaauwvalk, gaansoarend

sijsje – rebientje, robientje

spreeuw – sprutter, sprooie

torenkraai – hanska

torenvalk – wiekel

waterhoentje – duukeendje, dukertje, kouer, kouereendje

winterkoninkje – keudeldoemke, toenkroepertje

zanglijster – zangliester

zeemeeuw – zeekoap, zeekòb

zwarte stern – blaauwsteerntje

 

Dizze lieste mot vanzulf zo wied meugelk uutbraaid worden. As je nog aanvullens of verbeterns hebben, kin je dij hieronder of mit droadpost biedroagen.

 

Dit is bloots ain veurbeeld. Vanzulf kin j'ook liesten moaken mit aander daaier, mit bloumen en planten, ploatsnoamen, schimpnoamen en wait ik veul wat aal nog meer.

 

Wèllen:

Kreuze 6, maai 2007

Kreuze 7, juli 2007

Nieuw Groninger Woordenboek, 2e drok, 1952

Lees meer »

Wikipedie

Wikipedie

13 aug. 2017 14:25

As je veul op t internet strunen, kom je veurvast wel es n moal te lande op n bladzie van Wikipedia. In dizze vrije encyclopedie is n grode verschaaidenhaid aan onderwaarpen te lezen. En woar nog niks over schreven is, dat kin je zulf biedroagen.

Wikipedia is der in verschaaiden toalen. Ook in t Nedersaksisch, den hait t Wikipedie. In elk Nedersaksisch dialekt is der wat te vinden: Grunnegs, Drìnts, Stellenwaarfs, Sallands, Urkers, Twìnts, Achterhouks, Oost- en West-Veluws. De Nedersaksen aan aander kaande van de grup hebben heur aigen Wikipedia op Plattdüütsch.

 

Wikipedie is noeit kompleet of vol, der blift altied verlet van schrievers en onderwaarpen. As je n moal gain inspiroatse hebben veur verhoalen en gedichten in joen aigen streektoal, kin je dus ook aan Wikipedie mitschrieven. 

 

Ik bin ook wikipedist, tot zowied heb k dizze artikels schreven:

Bertha Benz

Fats Domino

Golf van Tonkin

K. ter Laanpries

Kreuze

Nissan Leaf

Stadjer

T-Ford

Vogelnoamen Nederlands-Grunnegs

Westerdaipsterdale

 

Totoal aantal nije wiki's: 10

 

Al bestoande artikels dij ik bewaarkt heb:

Erwin de Vries 

Totoal aantal bewaarkte wiki's: 1

Lees meer »