't Kin aal in t Grunnegs'

Onverminderd Grunnegs

Gepubliceerd op 31 augustus 2018 15:44

Noa drij bundels, woarin achterainvolgens gedichten, körde verhoalen en columns bie nander gadderd binnen, is lestdoags d'eerste roman van Fieke Gosselaar verschenen: Het land houdt van stilte. Aan dij tuddel is al òf te lezen dat t n Nederlandstoaleg bouk is, mor wieder is t deur en deur Grunnegs van oard.

 

t Grunnegse zit nait allenneg in de omgeven woar t verhoal speult, in en rond Finnerwold. Ook in Fieke heur schriefstiel komt t noar veuren: gain literair bedoulde mooischrieverij, mit grode woorden, biezundere metaforen en overmoateg gebruuk van show, don't tell. Grunnegers hebben ja nait de noam dat ze grode proaters binnen. Fieke beschrift de dingen gewoon zo as ze binnen, in n dudelkhaid en ainvoud dij recht dut aan t landschop van de polders achter heur geboortestee.

 

Siebo en Meena hebben n bed and breakfast in Finnerwold. Tot heur verdrait binnen ze altied kinderloos bleven. Wat ooit n kinderkoamer worden mos, is oetendelk as gastenkoamer inricht. n Gast dij doar geregeld verblift, is de jonge Randstedeling Warre. Zien moeke het over d'haile wereld zwurven en was der nooit recht veur hom. Noadat zai uut tied kommen is, vindt Warre rust en troost in de stilte van de sikkom lege polders. Meena wil hom aiglieks wel zain as de zeun dij zulf nooit kregen het. Dit toch aargernis van Siebo, dij nait wait hou e mit Warre omgoan mot. In Ganzediek woont veurmoaleg theoaterschriever Duurt, ook n westerling dij de polders opzöcht het. Zien kollegoa's en vrunden kozen benoam veur makkelk sukses in de toneelwereld en gingen veurbie aan zien kreatieve inbreng. Noa onaineghaid over n nije toneelveurstellen was hai de Randstad ontvlucht. Hai zol n poar doage votblieven, om mit n lege kop en nije moud weer aan de slag te goan. Zulf haar e toun nait rekend dat e nooit weerom goan zol. Nou, n joar of wat loater, liekt e gelukkeg te wezen mit zien doeven en t moaken van uutstapkes mit zien oldere buurvraauw.

 

t Lege polderlandschop harmonieert ook mit de heufdpersonen. Nait allenneg t laand holdt van stilte, ook de lu dij der wonen. Emootsies uutspreken doun ze nait zo gaauw, mor onder dij stilte kin wel wat loos wezen. De heufdrolspeulers hebben zo heur aigen intrigerende geschiedenis. Bie Duurt kommen deur t verhoal hìn ook herinnerns aan zien ongelukkege jeugdlaifde noar veuren. Uutendelk bliekt zai n verbindend element tussen de heufdpersonen te wezen.

 

Zo as zoveul Grunnegers van heur generoatsie, het Fieke van huus uut t Nederlands as eerste toal mitkregen. t Grunnegs het ze benoam as proattoal oppikt, op de legere schoule en op t voetbalveld. Dat komt bie heur ook noar veuren in t schrieven: veur gedichten en columns is heur Grunnegs mans genog, mor bie körde verhoalen of n haile roman waarkt t veur heur nait. Mit de veulhaid aan woorden dij den neudeg is, kin ze minder goud opschrieven wat ze vertellen wil en doardeur nait daip genog op biev. beschrievens van personages ingoan. Doarom is Het land houdt van stilte, net as heur verhoalenbundel Tussen de anderen (2014), schreven in t Nederlands. Dat betaikent nait dat der gain ruumte is veur de Grunneger toal: veurin t bouk staait al as motto n citaat van dichter Derk Sibolt Hovinga: 'Van swiegen holt het laand'; Meena vangt in de winkel van Venema's Textiel in Finnerwold n proatje op tussen n poar vraauwlu uut t dörp. In dij dialoog wordt Grunnegs proat; bie de sluus van Nij Stoatenziel leest Warre t bord mit de laidtekst van Ede Staal over dat stee. Vaar van d'eerste vief regels binnen hier deur de schriefster bruukt; wieder komst in t verhoal nog enkeld n moal lös woord tegen.

 

t Was n bewuste keuze van Fieke Gosselaar om heur roman in t Nederlands te schrieven. As je goie proza (mor ook poëzie) schrieven en doarmit n braid pebliek verdainen, is de streektoal al gaauw n te klaain literair podium. Want, houveul lu ook Grunnegs proaten of verstoan kinnen, der binnen der veul minder dij ook t Grunnegs in geschreven vörm machteg binnen. n Schriever dij op grotere schoal lezen worden wil, ook binnen d'aigen pervinzie, ontkomt sikkom nait aan t gebruuk van t Nederlands. Is dat n zwaktebod? Is dat te commercieel denken? Is dat t òfdanken van joen moudertoal? Veur de laifhebber van streektoalliteratuur zel t n teleurstellen wezen. Fieke het realistisch genog west om zoch nait te woagen aan n uutdoagen dij heur as schriefster bepaarkt. Mor Het land houdt van stilte is onverminderd n Grunneger roman.


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.